جمال الدين محمد الخوانساري
621
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
مراد به « ايمان بقدر » ايمان باينست كه در قضا وقدر حق تعالى أصلا حيف وجورى نشده وآنچه واقع مىشود از جانب حق تعالى همه از روى حكمت ومصلحت است واگر در آنها ضررى از كسى بكسى برسد تلافى آن را حق تعالى بر وجهء أكمل بكند ، وهمچنين ألم ومصيبتى كه از جانب حق تعالى بكسى برسد ، وظاهرست كه زيادتى عقل باعث قوّت اين ايمان مىگردد واين كه با وجود قوّت اين ايمان سبك مىشمارد صاحب آن مصائب ونوائب روزگار را . 7203 كلّما عظم قدر الشّىء المنافس عليه عظمت الرّزيّة لفقده . هر آن گاه كه بزرگ باشد قدر چيزى كه منافسه كرده شود بر سر آن بزرگ است مصيبت از براي نيافتن آن ، مراد به « منافسه » چنانكه مكرّر مذكور شد اينست كه دو كس رغبت كنند در چيزى وهر يك خواهند آن را از براي اين كه باعث گرامى بودن أو شود وبآن معارضه در كرم تواند كرد ، وظاهرست كه چنين چيزى هر چند عظيمتر باشد مصيبت نيافتن آن عظيمتر باشد وغرض تحريص مردم است بر سعى از براي آخرت وتحصيل آن ، زيرا كه آن بزرگترين چيزهاست كه منافسه كرده شود بر سر آن ، پس مصيبت نيافتن آن عظيمترين مصيبتها باشد ، پس بقدر مقدور سعى بايد كرد از براي گرفتار نشدن بچنين مصيبتى . 7204 كلّما ازداد علم الرّجل زادت عنايته بنفسه ، وبذل في رياضتها وصلاحها جهده . هر آن گاه زياد شود علم مرد زياد شود عنايت أو بنفس خود ، وصرف كند در رام كردن آن وصلاح آن طاقت خود را . مراد به « عنايت أو بنفس خود » اهتمام اوست در اصلاح حال آن وشايسته گردانيدن آن ، و « صرف كند » تفسير وتأكيد آنست .